Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 10 сарын тойм мэдээ

Шинэчлэгдсэн: 2023-02-06 05:46:32

Сүхбаатар аймгийн 2022 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын сарын тойм

  1. Гадаргын усны чанар

Сүхбаатар аймгийн усны чанарын хяналт шинжилгээний цэгүүдэд хөтөлбөрийн дагуу Ганга нуур, Дуут нуурын цэгүүдээс 2022 оны 4-10 сард дээж авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.

Ганга, Дуут нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанарын сарын өөрчлөлтийг 2021 оны 4-10, 2022 оны 4-10 дугаар сарын байдлаар Зураг 1-т харууллаа.

             Зураг 1. Ганга нуур, Дуут нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанар

 

2022 оны 10 дугаар сард Ганга нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанар /ЦДЧ/ 5910мкСи/см, Дуут нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанар /ЦДЧ/ 1675 мкСи/см байна.

Хүснэгт 1. Усны гол ионуудын агууламж

Харуул

Сар

Хатуулаг, мг-экв/л

Ca, мг/л

Mg, мг/л

K+Na, мг/л

SO4, мг/л

Cl, мг/л

HCO3, мг/л

Эрдэсжилт, мг/л

Ганга нуур

4

8.32

8

96.3

839.3

431

287.9

1512.8

3175.3

Дуут нуур

4

2.93

15.8

26

43.5

2.5

23.8

240.9

352.5

Ганга нуур

5

9.31

5.6

109.8

868.3

288.1

370.4

1683.6

3325.8

Дуут нуур

5

6.81

27.8

65.9

123.5

34.9

57.4

573.4

882.9

Ганга нуур

6

9.11

4

108.3

1052.5

364.5

326.8

2098.4

3954.5

Дуут нуур

6

6.34

12.6

69.4

140.8

38.9

62.4

573.4

897.5

Ганга нуур

7

10.89

6.4

128.5

1285.3

314.2

461.2

2608.5

4804.1

Дуут нуур

7

5.34

8.8

64.9

167.8

28.1

70.9

604.1

944.6

Ганга нуур

8

3.41

6.4

37.6

1701

772.5

562.6

2410.2

5490.3

Дуут нуур

8

4.99

11.8

53.5

161.3

29.1

61.3

555.3

872.3

Ганга нуур

9

12.23

5.4

145.4

1540.5

559.4

626.4

2715.3

5592.4

Дуут нуур

9

5.88

11

64.8

184.8

8.7

84.7

652.9

1006.9

Ганга нуур

10

17.44

7

207.8

1412.8

165.7

673.6

3142.4

5609.3

Дуут нуур

10

8.7

21.2

92.9

302.3

26.2

97.1

1067.8

1607.5

MNS4586:98

         

100

300

   

 

Ганга нуурын усны ерөнхий хатуулгыг А.Е.Посоховын ангиллаар авч үзэхэд 4 сард 8.32мг-экв/л “хатуу”,  8 сард 3.41мг-экв/л байгаа нь “боломжийн хатуу”, 5-7,9-10 сард “маш хатуу ус” , Дуут нуурын ус 4 сард 2.93мг-экв/л “зөөлөн”, 5-6,10 сард “хатуу”, 7-9 сард “боломжийн хатуу” ангилалд орж байна.

Хүснэгт 2. Усны биогений нэгдлүүдийн агууламж

Харуул

Сар

Пич, мг/л

NH4, мг/л

NO3, мг/л

NO2, мг/л

P, мг/л

Ганга нуур

4

48

0.29

0.51

0.009

0.029

Дуут нуур

4

12

0.62

0.2

0.004

0.048

Ганга нуур

5

108.8

2.25

0.77

0.093

0.397

Дуут нуур

5

24.8

0.57

0.28

0.014

0.056

Ганга нуур

6

76.8

0.69

0.92

0.005

0.104

Дуут нуур

6

25.6

0.31

0.26

0.001

0.014

Ганга нуур

7

60.8

0.67

1.01

0

0.065

Дуут нуур

7

25.6

0.2

0.37

0.01

0.08

Ганга нуур

8

105.6

0.46

0.96

0

0.092

Дуут нуур

8

27.2

0.38

0.49

0.021

0.223

Ганга нуур

9

86.6

1.63

1.05

0.023

0.258

Дуут нуур

9

3.79

0.38

0.6

0.012

0.117

Ганга нуур

10

132

3.04

1.13

0.042

0.711

Дуут нуур

10

66

6.73

0.73

0.037

0.428

MNS4586:98

   

0.5

9

0.02

0.1

Ганга нуурын усны биогений нэгдлүүдийн агууламж Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүд ажиглагдаж байна. Аммонийн азотын агууламж ХА-аас 5-7, 9-10 сард 1.3-6 дахин; нитритийн азотын агууламж  5,8,10 сард ХА-аас 1.1-4.6 дахин; фосфорын агууламж 5,6,9-10сард ХА-аас 1-7 дахин давсан бөгөөд Дуут нуурын усны аммонийн азотын агууламж 4-5, 10 сард ХА-аас 1.2-13 дахин; нитритийн азотын агууламж 8,10 сард ХА-аас 1-1.8 дахин; фосфорын агууламж 8-10 сард ХА-аас 1.1-4.2 дахин давсан ажиглагдаж байна. Харин нитратын азотын агууламж давсан тохиолдол ажиглагдаагүй.

          Зураг 2. Аммоний азотын /NH4/ агууламж

2.  Баруун-Урт хотын хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжуудын усны хяналт шинжилгээ

2022 оны 10 дугаар сарын Сүхбаатар аймаг Баруун-Урт хотын хаягдал ус цэвэрлэх байгууламжийн хаягдал ус орж байгаа болон цэвэршүүлээд гаргаж байгаа цэгүүдээс нийт 2 сорьц авч хийсэн шинжилгээний дүнг MNS4953:2015 “Хаягдал ус”-ны стандартад заагдсан хүрээлэн буй орчинд нийлүүлж болох хаягдал усан дахь бохирдуулах бодисын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ /ЗХД/-тэй харьцуулан Хүснэгт 3-т үзүүллээ.

Хүснэгт 3. Баруун-Урт хотын хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжын биогений агууламж

Хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламж

Сорьц авсан газар

PH

Ж/Б

NO2

NO3

NH4

БХХ5

цэвэршилт %

   

мг/л

мг/л

мг/л

мг/л

мг/л

 

Төв ЦБ

орох

9.64

166

     

379

-74%

гарах

9.59

313

0.247

1.53

135.6

660

MNS4943:2015

 

6-9.

30

15

20

 

Тайлбар: Ж/б-Жигнэгдэх бодис; БХХ5-Биохимийн хэрэгцээт хучилтөрөгч,

Шинжилгээний дүнгээ үзэхэд цэвэрлэх байгууламжуудаас гарч байгаа ус -74% -ийн цэвэршилттэй байсан бөгөөд цэвэршүүлээд гарч буй хаягдал бохир усны биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн агууламж 33 дахин их бохирдолтой байна.

Төв цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чавдар, жинлэгдэх бодисын сарын өөрчлөлтийг 2022 оны 1-10 дугаар сарын байдлаар зураг 3-4-р зурагт харууллаа.

Зураг 3. Баруун-Урт цэвэрлэх байгууламжийн цэвэршүүлэх чадвар

Зураг 5. Цэвэрлэх байгууламжийн жинлэгдэх бодис

Дүгнэлт:

Ганга нуурын усанд 2022 онд хийсэн шинжилгээний дүнгээс үзэхэд нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанар 3240-5910мкСи/см; Дуут нуурын усны цахилгаан дамжуулах чанар 685-1675мкСи/см –т хэлбэлзэж байна.

Ганга нуур, Дуут нуурын биоген элементүүд зарим саруудад Монгол улсын гадаргын усны стандарт MNS4586:98 дахь хүлцэх агууламжаас 1-13 дахин давж их бохирдлын түвшинд байна. Харин нитратын азотын агууламж давсан тохиолдол ажиглагдаагүй.

Хаягдал ус цэвэршүүлэх байгууламжийн цэвэршилтийн хувь (-74)-0% тай байна.

                   

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Сүхбаатар аймаг хаягдал бохир усны чанарын 2023 оны 1 сарын тойм 2023-01-30 1970-01-01 9
Сүхбаатар аймаг хаягдал бохир усны чанарын 11 сарын тойм 2022-11-25 1970-01-01 45
Сүхбаатар аймаг гадаргын усны чанарын 2022 оны 10 дугаар сарын төлөв байдал 2022-11-01 1970-01-01 66
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 8 дугаар сарын төлөв байдал 2022-09-30 1970-01-01 68
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 9 дугаар сарын төлөв байдал 2022-09-30 1970-01-01 42
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 7 дугаар сарын төлөв байдал 2022-08-08 1970-01-01 92
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 6 дугаар сарын төлөв байдал 2022-07-07 1970-01-01 115
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 4 дугаар сарын төлөв байдал 2022-06-09 1970-01-01 156
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2022 оны 5 дугаар сарын төлөв байдал 2022-06-09 1970-01-01 141
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 10 дугаар сарын төлөв байдал 2021-11-29 1970-01-01 451
Дуут нуурын 2021 оны усны чанарын тайлан 2021-11-29 1970-01-01 408
Ганга нуурын 2021 оны усны чанарын мэдээ 2021-11-29 1970-01-01 650
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 8 дугаар сарын төлөв байдал 2021-10-08 1970-01-01 404
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 9 дугаар сарын төлөв байдал 2021-10-08 1970-01-01 333
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 4 дугаар сарын төлөв байдал 2021-08-13 1970-01-01 486
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 5 дугаар сарын төлөв байдал 2021-08-13 1970-01-01 468
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 6 дугаар сарын төлөв байдал 2021-08-13 1970-01-01 435
Сүхбаатар аймгийн гадаргын усны чанарын 2021 оны 7 дугаар сарын төлөв байдал 2021-08-13 1970-01-01 267
2020 оны Дуут нуурын 4-10 дугаар сарын чанарын индексийг өмнөх онтой харьцуулсан тайлан 2020-12-16 1970-01-01 317
2019 оны Ганга нуур, Дуут нуурын дундаж чанарын үзүүлэлтийг 2018 оны дундаж үзүүлэлттэй харьцуулсан мэдээлэл 2019-12-08 1970-01-01 547
2018 онд баруун-урт голд хийсэн усны шинжилгээний мэдээлэл 2018-10-22 1970-01-01 806
2018 оны Ганга,Дуут нуурын 4-9 дүгээр сарын усны гидрохимийн үзүүлэлтүүдийг харьцуулсан график мэдээлэл 2018-10-15 1970-01-01 655
2017 оны гадаргын усны мэдээлэл 9 сар 2017-12-05 1970-01-01 922
2014 оны гадаргын усны шинжилгээний дүн 2017-05-05 1970-01-01 1371
2015 оны гадаргын усны шинжилгээний дүн мэдээ 2017-05-05 1970-01-01 1297
2017 оны 4-р сарын Ганга, Дуут нуурын усны гидрохимийн үзүүлэлтийг 2016 оны 4-р сартай харьцуулан хүснэгтээр харуулав. 2017-05-04 1970-01-01 840
Ганга, Дуут нууруудын гадаргын усны шинжилгээний 2016 оны тайлан 2017-03-17 1970-01-01 774