Цаг уурын мэдээ > Хөдөө аж ахуйн цаг уурын тойм

Сүхбаатар аймгийн 2021-2022 оны өвөл, хаврын бэлчээрийн даац багтаамж

Шинэчлэгдсэн: 2022-05-17 01:29:40

Сүхбаатар аймгийн 2021-2022  оны өвөл, хаврын бэлчээрийн даац багтаамж

Монгол улсын Засгийн газрын 2015 оны 286 дугаар тогтоолын дагуу Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнд 2021-2022 оны өвөл, хаврын бэлчээрийн даацыг баг бүрийн бэлчээрийн ургац, малын тоо, бэлчээрийн талбайн хэмжээ, бэлчээр ашиглах хугацаа зэрэг мэдээлэл дээр үндэслэн багийн нутгаар тооцоолж гаргав. Сүхбаатар аймгийн нутгаар зуншлага 08 дугаар сарын 21-ны байдлаар нийт нутгийн 60 орчим хувь буюу Баруун-Урт, Эрдэнэцагаан, Дарьганга, Асгат, Мөнххаан, Наран, Сүхбаатар, Түмэнцогт, сумдын нутгаар зуншлага хэвийн, 40 орчим хувь буюу Баяндэлгэр, Түвшинширээ, Онгон, Халзан, Уулбаян сумдын нутгаар дунд зэргийн үнэлгээтэй байна.

           2021оны 8 дугаар сарын дунд 10 хоногт тодорхойлсон бэлчээрийн төлөв байдлын ажиглалтын ургацын мэдээгээр хамгийн их нь Түмэнцогт-5.8ц/га, Мөнххаан-4.8ц/га, Дарьганга-4.3ц/га, Баруун-Урт-3.9ц/га, Сүхбаатар-3.3ц/га, Түвшинширээ-3.0ц/га харин Баяндэлгэр, Эрдэнэцагаан, Асгат, Наран, Онгон, Уулбаян, Халзан сумдын нутгаар 0.0-2.7ц/га-ын ургацтай байна. Бэлчээрийн ургацын байдлыг өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад Баруун-Урт, Баяндэлгэр, Эрдэнэцагаан, Асгат, Наран, Сүхбаатар, Түвшинширээ, Уулбаян, Халзан сумдын нутгаар 0.1-3.0ц/га-аар буурсан бол Дарьганга, Мөнххаан, Онгон, Түмэнцогт сумдын нутгаар 0.1-2.1ц/га-аар өссөн байна.

Дээрх  мэдээнд дүгнэлт хийж үзэхэд Сүхбаатар аймгийн нийт нутгийн 24.5 хувьд мал өвөлжилт, хаваржилт хэвийн байх боломжтой  тодорхой тооны мал гаднаас отроор оруулах бэлчээрийн нөөцтэй  байна.  Харин  23.2 хувьд гаднаас отрын мал оруулах  бололцоогүй тухайн багийн мал өөрийн  нутагт өвөлжиж,  хаваржихад бэлчээр хүрэлцээтэй  байна. Үлдсэн 52.4 хувь буюу бэлчээрийн даац хэтэрсэн багууд. Үүнд: Бэлчээрийн даац багтаамж 1-3 дахин хэтэрсэн багт: 

-Эрдэнэцагаан сумын Хадын булан 7-р баг, Бадрах 3-р баг , Мөнххаан сумын Баянцагаан 3-р баг, Түвшинширээ сумын Сэрэглэн 1-р баг, Дэлгэрхаан 4-р багууд, Уулбаян сумын Дэлгэр 5-р баг, Сүхбаатар сумын Ланз 4-р баг, Халзан сумын Сайншанд 3-р баг, Халзаншанд 1-р  багууд, Дарьганга сумын Өрнө дэрс 4-р баг, Онгон сумын Ихбулаг 1-р баг, Шар бүрд 2-р баг, Хаврига 4-р багууд  оржээ.
-Бэлчээрийн даац багтаамж 3-5 дахин хэтэрсэн багт: 
-Эрдэнэцагаан сумын Жаргалант 6-р баг, Алтан-Овоо 8-р баг, Билүүт 5-р багууд, Наран сумын Гүн хулаг 1-р баг, Наран
3-р баг, Ноён хөндий 2-р багууд орсон.
-Бэлчээрийн даац багтаамж  олон дахин хэтэрсэн  багуудад:
-Уулбаян сумын Жаргалант, Баян, Бага цагаан /1,2,4-р   баг /
-Баяндэлгэр сумын Ширээт, Баян, Хонгор, Дэлгэр, Төв, Дөхөм / 1,2,3,4,5,6-р баг/
-Асгат сумын Жаргалант /2-р баг/
-Онгон сумын  Хавирга / 4-р баг/
-Халзан сумын Хатавч /4-р баг/
-Эрдэнэцагаан сумын Цагаан овоо /7-р баг/
-Сүхбаатар сумын Хайлаастай /2-р баг/- ууд орсон байна.

Бэлчээрийн даац олон дахин хэтэрсэн байдлаас харахад  сумын төвийн багууд ихэнх орж байгаа нь талбай хэмжээ бага, тоолуулж байгаа малын нягтшил өндөр гардаг,  мөн хүний хүчин зүйлийн нөлөөнд байнга өртөж байдагтай  зайлшгүй холбоотой. Бэлчээрийн даац багтаамж тооцход ирэх өвлийн цаг агаарын урьдчилсан төлөв мэдээг оруулаж тооцоогүй болно.

Бэлчээрийн даац олон дахин хэтэрсэн багууд өөрийн сумын нутагт мал өвөлжүүлэх боломж муу байгаа учир өөр нутагт отор нүүдэл хийх, нэмэгдэл тэжээл бэлтгэх, малын тоог бууруулах зэргээр мал өвөлжилт, хаваржилтын ажлыг эртнээс анхааран, шуурхай зохицуулах шаардлагатайг зөвлөж байна.